SEO
Core Web Vitals Nedir? LCP, INP ve CLS Rehberi
Core Web Vitals metrikleri LCP, INP ve CLS'nin neyi ölçtüğünü; PageSpeed Insights ve Search Console verileriyle sorunları nasıl önceliklendireceğinizi öğrenin.
Core Web Vitals, bir web sayfasının gerçek kullanıcılar için ne kadar hızlı yüklendiğini, etkileşimlere ne kadar çabuk karşılık verdiğini ve görünümünü ne kadar kararlı koruduğunu ölçen üç metriktir. LCP ana içeriğin görünme süresini, INP tıklama ve dokunmalara verilen tepkiyi, CLS ise sayfadaki öğelerin beklenmedik biçimde kaymasını değerlendirir. Bu değerleri yalnızca bir SEO puanı olarak değil, kullanıcıların karşılaştığı sorunları anlamak için de incelemek gerekir.
Google’ın güncel eşiklerine göre iyi bir deneyim için LCP’nin 2,5 saniye veya altında, INP’nin 200 milisaniye veya altında, CLS’nin ise 0,1 veya altında olması gerekir. Değerlendirme genellikle gerçek kullanıcı ziyaretlerinin 75. yüzdelik dilimi üzerinden yapılır.
Core Web Vitals neden yalnızca SEO puanı değildir?
Geç yüklenen bir ana görsel, dokunulduğunda gecikmeyle açılan bir menü veya okuma sırasında yer değiştiren bir buton doğrudan kullanıcıyı etkiler. Core Web Vitals, bu sorunları ölçülebilir hâle getirir.
İyi değerler, arama görünürlüğünü destekleyen sayfa deneyiminin bir parçasıdır; ancak tek başına üst sıralarda yer almayı sağlamaz. İlgisiz veya zayıf bir içerik, yalnızca hızlı yüklendiği için arama sonuçlarında güçlü bir performans göstermez.
LCP: Ana içerik neden geç görünüyor?
Largest Contentful Paint (LCP), ekranın görünen bölümündeki en büyük ana içerik öğesinin ne zaman görüntülendiğini ölçer. Bu öğe çoğu sitede büyük bir görsel, başlık alanı veya metin bloğudur.
Yaygın LCP nedenleri:
- Yavaş sunucu yanıtı
- Gereğinden büyük kapak veya hero görseli
- Görselin geç keşfedilmesi
- Sayfanın oluşturulmasını geciktiren CSS ve JavaScript dosyaları
- Web fontunun metni geciktirmesi
- Ana içeriğin istemci tarafında geç oluşturulması
İlk olarak LCP öğesi belirlenmeli, ardından sunucu, ağ ve tarayıcı işlemleri ayrı ayrı incelenmelidir. Bütün görselleri küçültmek doğru öğeye müdahale edildiği anlamına gelmez.
INP: Buton ve menüler neden geç tepki veriyor?
Interaction to Next Paint (INP), kullanıcının tıklama, dokunma veya klavye hareketinden sonra sayfanın görüntüyü ne kadar sürede güncellediğini ölçer. Uzun süren JavaScript işlemleri, ağır üçüncü taraf araçlar ve gereksiz ekran güncellemeleri bu tepkiyi geciktirebilir.
Sık görülen örnekler:
- Mobil menünün geç açılması
- Form alanına yazarken takılma
- Filtre düğmesinin uzun süre yanıt vermemesi
- Çerez veya sohbet aracının ana iş parçacığını meşgul etmesi
- Tek tıklamada çok fazla JavaScript çalışması
Çözüm, yalnızca daha güçlü sunucu kullanmak değildir. Tarayıcıda çalışan kodun miktarı, görevlerin süresi ve etkileşim anındaki iş yükü ölçülmelidir.
CLS: Sayfa düzeni neden kayıyor?
Cumulative Layout Shift (CLS), kullanıcı bir eylem yapmadan ekrandaki öğelerin beklenmedik biçimde yer değiştirmesini ölçer. Okurken metnin aşağı kayması veya tıklanacak butonun yer değiştirmesi güveni ve kullanılabilirliği bozar.
Başlıca nedenler:
- Boyutu belirtilmemiş görsel ve iframe’ler
- İçeriğin üzerine sonradan eklenen banner’lar
- Font değişiminde metin ölçülerinin farklılaşması
- Dinamik alanlar için önceden yer ayrılmaması
- Üst bölüme sonradan yerleşen çerez veya kampanya bileşeni
Görsel ve video alanlarına boyut vermek, dinamik içerik için yer ayırmak ve font yükleme davranışını düzenlemek CLS sorunlarını azaltabilir.
PageSpeed Insights ve Search Console neden farklı sonuç verir?
PageSpeed Insights iki veri türü sunabilir:
- Alan verisi: Chrome kullanıcı deneyimi verilerinden gelen gerçek ziyaret sonuçları
- Laboratuvar verisi: Belirli cihaz ve ağ varsayımlarıyla yapılan tek test
Search Console Core Web Vitals raporu, benzer sorunlara sahip URL’leri gruplandırır ve gerçek kullanıcı verilerine dayanır. Laboratuvar testi sorunun kaynağını bulmaya yardımcı olur; alan verisi ise ziyaretçilerin genel olarak nasıl bir deneyim yaşadığını gösterir.
Bir değişikliğin etkisi laboratuvar testinde hemen görülebilir. Alan verisinin güncellenmesi için ise yeterli sayıda gerçek ziyaretin gerçekleşmesi ve belirli bir sürenin geçmesi gerekir. Bu nedenle değişikliğin yayımlandığı gün kesin bir sonuca varılmamalıdır.
Hangi soruna önce müdahale edilmelidir?
| Belirti | İlgili metrik | İlk kontrol |
|---|---|---|
| Ana görsel geç geliyor | LCP | Görsel boyutu, öncelik ve sunucu yanıtı |
| Menü geç açılıyor | INP | Uzun JavaScript görevleri |
| Form yazarken takılıyor | INP | Olay işleyiciler ve üçüncü taraf kod |
| Metin aşağı kayıyor | CLS | Görsel boyutları ve fontlar |
| Buton yer değiştiriyor | CLS | Dinamik banner için ayrılan alan |
Öncelik yalnızca en kötü puana göre belirlenmemelidir. Sorundan kaç sayfanın etkilendiğine, bu sayfaların işletme açısından ne kadar önemli olduğuna ve düzeltmenin ne kadar kolay uygulanabileceğine de bakılmalıdır.
İyileştirme sonrası sonuç nasıl doğrulanır?
- Değişiklik öncesi URL ve metrik kaydı alınır.
- Laboratuvar testinde aynı koşullar kullanılır.
- Gerçek cihazlarda ana akışlar denenir.
- Yayına alındıktan sonra hata ve performans logları izlenir.
- Search Console’da ilgili URL grubu takip edilir.
- Alan verisinin güncellenmesi için yeterli süre tanınır.
Yeni site yayınında performansla birlikte formlar, mobil görünüm ve ölçüm araçları da kontrol edilmelidir. Bu süreç yayın sonrası ilk hafta rehberinde bulunabilir.
Sık Sorulan Sorular
PageSpeed puanı 100 olmak zorunda mı? Hayır. Amaç tek bir laboratuvar puanını kusursuz yapmak değil, gerçek kullanıcı sorunlarını ve Core Web Vitals değerlerini iyileştirmektir.
Core Web Vitals doğrudan sıralama faktörü müdür? Google, iyi bir sayfa deneyimini arama sistemlerinin dikkate aldığı unsurlardan biri olarak açıklar. Ancak içeriğin aramayla ilgisi ve kalitesi de önemlidir; iyi Core Web Vitals değerleri üst sıralarda yer almayı tek başına garanti etmez.
Mobil ve masaüstü sonuçları neden farklıdır? Cihaz gücü, ekran, ağ ve kullanıcı davranışı değişir. Mobil deneyim ayrı izlenmelidir.
Görsel sıkıştırmak bütün hız sorunlarını çözer mi? Hayır. Sunucu yanıtı, JavaScript, CSS, fontlar ve üçüncü taraf araçlar da performansı etkiler.
Düzeltme Search Console’a ne zaman yansır? Alan verisi gerçek ziyaretleri topladığı için anlık güncellenmez. Trafik ve veri yeterliliğine göre zaman gerekir.
Performansı kullanıcı sorunundan başlatmak
LCP, INP ve CLS değerleri tek başına neyin düzeltilmesi gerektiğini söylemez. Önce kötü değerin kullanıcı açısından hangi soruna karşılık geldiği bulunmalı, ardından işletme için en önemli sayfalardan başlanmalıdır.
Teknik performansı, mobil kullanımı ve SEO altyapısını birlikte ele almak isterseniz web sitesi ve SEO hizmetlerimize göz atabilirsiniz. Sitenizi yeni planlıyorsanız KOBİ web sitesi rehberinden de yararlanabilirsiniz.